16 januari 2025 · 4 min. leestijd

Hoe mijn zoon van 7 mij aanspoorde om mee te doen aan Sky Arts Portrait Artist of the Year

Mijn ervaring als deelnemer aan Sky Arts Portrait Artist of the Year in de Wallace Collection - de bekendste televisiewedstrijd in portretschilderen van het Verenigd Koninkrijk

Hoe mijn zoon van 7 mij aanspoorde om mee te doen aan Sky Arts Portrait Artist of the Year

Sky Arts Portrait Artist of Year: de portretuitdaging op tv van een perfectionist

Het idee leek onmogelijk voor iemand zoals ik - een perfectionist die maanden besteedde aan het perfectioneren van elke penseelstreek. Maar met een duwtje van mijn zoon van 7 waagde ik de sprong.

Sky Arts Portrait Artist of Year: schilderen tegen de klok

Ik had mijn carrière als portretschilder opgebouwd door precies het tegenovergestelde te doen van watSky Arts Portrait Artist of the Yearvraagt: maandenlang werken aan stralende schilderijen in talloze lagen olieverf, waarbij elke laag iets meer diepte gaf, tot het ware wezen van de persoon tevoorschijn kwam. Mijn zorgvuldige aanpak had me goed gediend: mijn portretten in opdracht hangen in collecties over de hele wereld. Maar nu zat ik hier, met het aanmeldformulier voor Sky Arts Portrait Artist of the Year (PAOTY) voor me, de zwaarstetv-portretwedstrijd voor schilders in Groot-Brittannië.

De opzet van het programma was eenvoudig, maar angstaanjagend: schilder een volledig portret in slechts vier uur, onder fel licht en draaiende camera's. Andere kunstenaars bloeiden op door die adrenaline, maar ik was de schilder die weken alleen al aan de ogen van een model kon besteden.

Een moment tussen vader en zoon: ‘Doe het gewoon, papa!’

Onzeker en vol twijfel wendde ik me tot mijn eerlijkste criticus: mijn zoon van zeven.

‘Doe het gewoon, papa!’

Portretschilder Marcus Callum bij het tv-programma Portrait Artist of the Year

Vaak is het eenvoudigste advies het beste.

Ik stuurde mijn aanmelding in. Toen het telefoontje kwam dat ik als deelnemer was gekozen, draaide mijn maag om: over een paar weken zou ik in vier uur proberen wat me normaal vier maanden kost. Er was geen weg meer terug!

Achter de schermen bij Sky Arts Portrait Artist of Year

Stelt u zich voor: de Wallace Collection in Londen, een glazen dak dat de ruimte vult met steeds wisselend licht, overal camera's, en ik, terwijl ik mijn handen stil probeerde te houden bij het uitpakken van mijn materiaal. De sfeer was geladen. Mijn model was de geweldige Claire Skinner (u kent haar misschien van Outnumbered of Ted Lasso), en zij bleek het perfecte model. Maar dat glazen dak? Laten we zeggen dat het me het een en ander heeft geleerd over aanpassingsvermogen!

Portretschets van Trevor Eve door Marcus Callum

Ik had voor het programma een paar snelle portretten geoefend, maar niets kon me voorbereiden op schilderen onder die omstandigheden. Door de vele onderbrekingen voor interviews met Joan Bakewell en Frank Skinner (allebei overigens ontzettend aardig) was mijn eigenlijke schildertijd eerder een reeks sprints dan de marathon die ik gewend was.

Marcus Callum in gesprek met Joan Bakewell en Kate Bryan bij Portrait Artist of the Year 2018

Onverwachte momenten

Iets wat ik nog nooit heb verteld: halverwege mijnvoorronde van Sky Arts PAOTY, toen het licht van boven ingrijpend veranderde, raakte ik even volledig in paniek.In de wedstrijd Portrait Artist of Year, zeggen de juryleden dit er niet bij: de echte test is niet technische vaardigheid, maar je creatieve visie vasthouden tussen camera-interviews en het verschuivende licht van het gouden uur door. Dat besef overviel me toen er schaduwen over Claires gezicht speelden (zie de afbeelding hieronder), waardoor ik me bij elke penseelstreek moest aanpassen. Angstaanjagend? Absoluut. Spannend? Zoals ik nog nooit had meegemaakt.

Kent u het oude gezegde over de best uitgedachte plannen? Nou, ik moest de mijne overboord gooien en gewoon... schilderen. En weet u wat? Soms is dat precies wat we als kunstenaars moeten doen.

Close-up van Marcus Callum terwijl hij Claire Skinner schildert bij Portrait Artist of the Year 2018

Meer dan alleen een wedstrijd

Ik won mijn voorronde niet (nogmaals gefeliciteerd, Danny Howes!), maar er gebeurde wel iets bijzonders. Claire koos mijn portret om mee naar huis te nemen, en Frank Skinner boog zich naar me toe met iets wat volgens mij ‘Jij had moeten winnen!’ was. (Frank, als u dit leest, bevestig of ontken het gerust!)

Maar de echte overwinning zat niet in de uitslag, maar in het verleggen van mijn grenzen. Als perfectionist die gewoonlijk weken besteedt om elk detail precies goed te krijgen, was leren om onvolmaaktheid te omarmen voor de camera een diepe les.

Marcus met Claire Skinner en Frank Skinner bij Portrait Artist of the Year 2018

Waarom Sky Arts Portrait Artist of Year mijn aanpak veranderde

Dat eenvoudige ‘Doe het gewoon, papa’ bracht me niet alleen in het programma, het leerde me ook dat de beste kunst soms ontstaat als we perfectie loslaten en het onverwachte omarmen. Als ik nu in mijn atelier sta, hoor ik die woorden vaak nagalmen, als herinnering om creatieve risico's te nemen.

Ik heb net mijn aanmelding ingestuurd voor het programma van dit jaar: een zelfportret dat heel anders is dan mijn gebruikelijke stijl. Of ik nu gekozen word of niet, één ding weet ik: die dag in 2018 herinnerde me eraan waarom ik ooit verliefd werd op het portret. Het gaat niet alleen om het vastleggen van een gelijkenis, maar om het bevriezen van een moment, het vertellen van een verhaal, het onthullen van iets diepers over wie we zijn.

U kunt mijn aflevering en de volledige serie van Portrait Artist of the Year bekijken op Sky Arts. Bent u benieuwd naar de ervaring of wilt u zien hoe deze portretten onder druk tot stand komen, dan is het boeiend om naar te kijken.

Zelfportret door portretschilder Marcus Callum, finalist Archibald Prize 2012

Klaar om uw eigen portretverhaal te laten maken?

Of u zich nu aanmeldt voor Sky Arts Portrait Artist of Year of een portret in opdracht wilt laten maken (en ja, ik beloof dat ik aan het uwe meer dan vier uur besteed!), ik hoor graag uw verhaal. Bekijk hier hoe een portret in opdracht bij mij verloopt.

Zoekt u iets dat even bijzonder is, maar al klaar? Bekijk hier mijn beschikbare originele schilderijen.

Handgeschilderd kunstportret in gouden lijst - 'Bruno' door Marcus Callum (Verkocht)